सातारा जिल्ह्यातील कराडजवळील शेणोली स्टेशन परिसर…
इतिहास साक्षी असलेली ही खिंड पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे — पण यावेळी कारण आहे भीतीदायक!
11 एप्रिल 2026 ची मध्यरात्र…
कोल्हापूर–पुणे सह्याद्री एक्सप्रेस थांबवण्यासाठी दरोडेखोरांनी थेट रेल्वे सिग्नल यंत्रणेशी छेडछाड केली. गाडी थांबताच प्रवाशांवर धाड टाकून मोबाईल, सोन्याचे दागिने लुटले गेले.
या घटनेमुळे प्रवाशांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
पण याच ठिकाणी घडली होती एक अभिमानास्पद घटना…
7 जून 1943
याच शेणोली खिंडीत एक रेल्वे लुटली गेली होती — पण ती होती इंग्रजांविरोधातील सशस्त्र लढ्याची ठिणगी!
त्या वेळी स्वातंत्र्यसैनिकांनी “पे-स्पेशल” ट्रेन लुटून इंग्रज सत्तेला जबर धक्का दिला होता.
उद्देश होता — स्वातंत्र्याच्या लढ्यासाठी निधी उभारणे!
दोन घटना… दोन टोकाचे विचार
2026 ची घटना
1943 ची घटना
स्वार्थासाठी लूट
देशासाठी बलिदान
प्रवाशांमध्ये भीती
जनतेत आत्मविश्वास
कायद्याचा भंग
स्वातंत्र्याची चळवळ
भ्याडपणा
शौर्य
1943: स्वातंत्र्याच्या जाज्वल्य लढ्याची कथा
1942 च्या “चले जाव” आंदोलनानंतर अनेक क्रांतिकारक भूमिगत झाले.
त्यातूनच सातारा परिसरात प्रतिसरकार स्थापन झाली.
या लढ्याचे नेतृत्व होते —
क्रांतिसिंह नाना पाटील
आणि तुफान सेनेचे सरसेनापती जी. डी. बापू लाड
इंग्रजांविरोधात सशस्त्र लढा उभारण्यासाठी पैशांची गरज होती
पण खाजगी संपत्ती लुटायची नाही — हा ठाम निर्णय!
म्हणूनच ठरलं — इंग्रजांचाच पैसा लुटायचा!
शेणोलीतील धाडसी कारवाई
हुबळीहून पुण्याला जाणारी “पे-स्पेशल” ट्रेन लक्ष्य
खिंडीत दगड ठेवून ट्रेन थांबवली
काही मिनिटांत पोलिसांना निःशस्त्र केले
अवघ्या 7–8 मिनिटांत कारवाई पूर्ण!
18 मिनिटांत क्रांतिकारक डोंगर चढून अदृश्य!
मिळाले — एकोणीस हजार रुपये
(त्या काळात प्रचंड मोठी रक्कम!)
या पैशातून शस्त्रे खरेदी करून स्वातंत्र्यलढा अधिक तीव्र करण्यात आला.
बापूंचा निर्धार
“छत्रपतींचा आदर्श आमच्यासमोर आहे…
खाजगी संपत्ती नाही, तर ज्याच्याविरुद्ध लढायचं त्याच सरकारचाच पैसा लुटायचा!”
प्रतिसरकारचा उदय
या लढ्यामुळे सामान्य जनतेत विश्वास निर्माण झाला.
लोक आपल्या समस्या घेऊन क्रांतिकारकांकडे येऊ लागले
आणि जन्म झाला — प्रतिसरकारचा!
आजचा प्रश्न…
एकाच ठिकाणी घडलेल्या दोन घटना…
पण विचारधारा मात्र आकाश-पाताळाइतकी वेगळी!
1943 — देशासाठी त्याग
2026 — स्वार्थासाठी गुन्हा
शेवटचा विचार
शेणोलीची खिंड आजही इतिहास सांगते —
कृत्य नाही, तर त्यामागचा उद्देशच त्याची ओळख ठरवतो!
एकीकडे देशभक्तीची प्रेरणा…
आणि दुसरीकडे समाजाला घाबरवणारा गुन्हा…
हा योगायोग नाही — हा आपल्या मूल्यांचा आरसा आहे!
टीप :दि. ११ एप्रिल रोजी शेणोली स्टेशन येथे सह्याद्री एक्सप्रेसमधील काही प्रवाशांची लूट झाल्याच्या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर, १९४३ साली याच ठिकाणी जी. डी. बापू व त्यांच्या सहकाऱ्यांनी देशसेवेसाठी केलेल्या ‘पे स्पेशल’ रेल्वे लुटीची आठवण करून देण्यासाठी हा लेख लिहिण्यात आला आहे.
🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰
